Trong những năm gần đây, mô hình gia công không có cơ sở sản xuất ngày càng phổ biến với các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam. Thay vì đầu tư nhà xưởng, máy móc hay đội ngũ sản xuất, doanh nghiệp chọn cách ký hợp đồng gia công với thương nhân nước ngoài rồi thuê một đơn vị khác tại Việt Nam gia công lại toàn bộ hoặc một phần.
Từ năm 2025, với việc các cơ quan Hải quan ban hành nhiều hướng dẫn mới, doanh nghiệp cần hiểu rõ: không có cơ sở sản xuất thì có được miễn thuế không? điều kiện gì để tránh bị truy thu? cần chuẩn bị những gì trong hợp đồng gia công?
Bài viết này sẽ phân tích đầy đủ chính sách mới, đưa ra các tình huống thực tế và hướng dẫn doanh nghiệp cách triển khai đúng – tránh rủi ro, giảm chi phí và tối ưu chuỗi cung ứng.
1. Bức tranh thực tế: vì sao gia công không có cơ sở sản xuất ngày càng phổ biến?
Ở góc độ thị trường, mô hình gia công không có cơ sở sản xuất xuất hiện nhiều hơn vì ba lý do chính:
- Tiết kiệm vốn đầu tư: không phải bỏ tiền mua đất, xây xưởng, sắm dây chuyền, tuyển và quản lý công nhân sản xuất.
- Tập trung vào thế mạnh thương mại: doanh nghiệp dồn nguồn lực cho tìm kiếm khách hàng, đàm phán giá, quản lý chất lượng, hậu cần xuất khẩu.
- Tận dụng năng lực xưởng sẵn có trên thị trường: Việt Nam có nhiều đơn vị chuyên gia công với máy móc, nhân sự và quy trình đã sẵn sàng.
Ở góc độ quản lý nhà nước, cơ quan Hải quan lại nhìn mô hình này dưới lăng kính rủi ro thuế nhập khẩu:
- Nguyên liệu nhập khẩu được miễn thuế với lý do “nhập để gia công xuất khẩu”.
- Nhưng nếu doanh nghiệp không chứng minh được hoạt động gia công thực sự, hoặc không đáp ứng yêu cầu về cơ sở gia công, thông báo, định mức, quyết toán, thì rất dễ bị đánh giá là sử dụng sai chính sách.
Vì vậy, để được hưởng ưu đãi, doanh nghiệp gia công không có cơ sở sản xuất phải hiểu rất rõ những quy định về chính sách thuế hiện hành.
2. Khung chính sách thuế hiện hành với hàng thuê gia công lại năm 2025
Dù mô hình kinh doanh có đa dạng thế nào, chính sách thuế vẫn quay về một vài “trụ cột” pháp lý sau:
- Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13, khoản 6 Điều 16:
Nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để gia công hàng xuất khẩu được miễn thuế nhập khẩu nếu đáp ứng điều kiện luật định. - Nghị định 134/2016/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP:
Xác định các trường hợp miễn thuế, trong đó có nhập khẩu để gia công cho thương nhân nước ngoài; đồng thời đặt ra điều kiện về cơ sở gia công, máy móc, thiết bị trên lãnh thổ Việt Nam. - Nghị định 69/2018/NĐ-CP:
Quy định chi tiết về hợp đồng gia công, nội dung bắt buộc (định mức, giá gia công, phương thức cung ứng nguyên liệu, xử lý phế liệu, phế phẩm…), là nền tảng để cơ quan Hải quan đánh giá tính thực chất của hoạt động gia công. - Các thông tư về hải quan (như Thông tư 38/2015/TT-BTC, 39/2018/TT-BTC):
Yêu cầu doanh nghiệp thông báo cơ sở sản xuất/gia công trước khi làm thủ tục miễn thuế cho nguyên liệu nhập khẩu.
Giai đoạn trước, nhiều văn bản hướng dẫn nhấn mạnh rằng: nếu người nộp thuế không có cơ sở sản xuất, cơ sở gia công, thì không đáp ứng điều kiện miễn thuế – dù có thuê xưởng bên ngoài.
Tuy nhiên, trong các công văn giải đáp và bài viết chuyên ngành từ 2024–2025, cơ quan Hải quan đã làm rõ hơn:
- Khi doanh nghiệp gia công không có cơ sở sản xuất, nhưng đơn vị nhận gia công lại có nhà xưởng, máy móc, và doanh nghiệp thông báo đầy đủ cho Hải quan, thì vẫn có thể được xem là đáp ứng điều kiện về cơ sở gia công để xét miễn thuế nhập khẩu.
Điểm mấu chốt:
Nhà nước quản lý theo bản chất hoạt động gia công và khả năng kiểm soát, chứ không chỉ nhìn “trên danh nghĩa ai sở hữu xưởng”.
3. Điều kiện để vẫn được miễn thuế nhập khẩu khi gia công không có cơ sở sản xuất
Từ góc độ thực tiễn, doanh nghiệp chỉ cần nhớ nguyên tắc:
Không nhất thiết doanh nghiệp phải có xưởng, nhưng hệ thống gia công của doanh nghiệp phải có một cơ sở gia công đủ điều kiện, được khai báo minh bạch.
Cụ thể, với mô hình gia công không có cơ sở sản xuất, doanh nghiệp cần đáp ứng 4 nhóm điều kiện chính:
3.1. Về cơ sở gia công và thông báo với Hải quan
- Đơn vị nhận gia công lại phải có nhà xưởng, máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất trên lãnh thổ Việt Nam.
- Họ phải có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp đối với cơ sở này (hợp đồng thuê, giấy tờ chứng minh hợp lệ).
- Doanh nghiệp đứng tên hợp đồng gia công phải thông báo cơ sở gia công/cơ sở gia công lại với cơ quan Hải quan, kèm theo các thông tin cần thiết (địa chỉ, năng lực, hợp đồng).
- Nếu thông báo chậm, doanh nghiệp có thể bị xử phạt hành chính, nhưng nếu các điều kiện khác đảm bảo, vẫn có cơ sở để được xem xét miễn thuế nhập khẩu.
3.2. Về hợp đồng gia công và hợp đồng thuê gia công lại
- Hợp đồng gia công với thương nhân nước ngoài phải đầy đủ nội dung theo Nghị định 69/2018/NĐ-CP: đối tượng gia công, định mức tiêu hao, giá gia công, thời hạn, cách cung cấp nguyên liệu, xử lý phế liệu, phế phẩm…
- Hợp đồng thuê gia công lại với xưởng trong nước phải thể hiện rõ: trách nhiệm mỗi bên, quản lý nguyên liệu, quy cách sản phẩm, tiêu chuẩn chất lượng, định mức, giao nhận.
Hai hợp đồng này chính là “xương sống” để cơ quan Hải quan đánh giá liệu việc nhập nguyên liệu miễn thuế có thực sự phục vụ hoạt động gia công xuất khẩu hay không.
3.3. Về quản lý nguyên liệu, sản phẩm và báo cáo quyết toán
Dù gia công không có cơ sở sản xuất, doanh nghiệp vẫn phải:
- Lập và lưu giữ phiếu xuất – nhập – tồn nguyên liệu, bán thành phẩm và thành phẩm.
- Có biên bản giao nhận nguyên liệu và sản phẩm giữa doanh nghiệp và xưởng gia công lại.
- Lập báo cáo quyết toán hợp đồng gia công khớp với thực tế, có thể giải trình được định mức và hao hụt.
Nếu doanh nghiệp không kiểm soát được số liệu, rất dễ bị đánh giá là sử dụng sai ưu đãi và bị truy thu thuế nhập khẩu.
3.4. Về mục đích sử dụng nguyên liệu nhập khẩu
- Nguyên liệu nhập khẩu miễn thuế phải được dùng để sản xuất sản phẩm gia công xuất khẩu.
- Trường hợp chuyển tiêu thụ nội địa, bán, tặng, hoặc thay đổi mục đích sử dụng, doanh nghiệp phải kê khai và nộp lại thuế nhập khẩu, thuế GTGT tương ứng.
- Nếu không kê khai kịp thời, doanh nghiệp vừa mất ưu đãi, vừa bị tính tiền chậm nộp và xử phạt.
4. Doanh nghiệp nên làm gì để an toàn thuế và tối ưu chi phí trong năm 2025?
Với các doanh nghiệp đang hoặc chuẩn bị triển khai gia công không có cơ sở sản xuất, có thể tóm lại ba bước chiến lược như sau:
4.1. Hiểu rõ chính sách thuế, không suy đoán
- Nắm vững khái niệm: khi nào được coi là “có cơ sở gia công”, ai phải đứng tên hợp đồng gia công, khi nào được miễn thuế nhập khẩu.
- Không áp dụng kiểu “doanh nghiệp khác làm được nên mình chắc cũng được” nếu chưa đối chiếu quy định.
4.2. Chuẩn hóa bộ hồ sơ: hợp đồng – cơ sở – kho
- Chuẩn hóa hợp đồng gia công, hợp đồng gia công lại theo đúng quy định và đúng luồng hàng thực tế.
- Lưu đầy đủ hồ sơ về cơ sở gia công của bên nhận gia công lại.
- Thiết lập hệ thống theo dõi nguyên liệu – thành phẩm – tồn kho để có thể giải trình bất cứ lúc nào.
4.3. Đồng hành với đơn vị có kinh nghiệm thực tế
- Thay vì “tự bơi” trong rừng văn bản, doanh nghiệp có thể phối hợp cùng đơn vị logistics/hải quan thuê ngoài có kinh nghiệm lâu năm.
- Vai trò của một “phòng XNK thuê ngoài” như Lê Nguyễn Transport & Logistics là giúp doanh nghiệp dịch ngôn ngữ luật – chính sách thành quy trình vận hành cụ thể, từ đó vừa bảo toàn ưu đãi thuế, vừa giảm tối đa rủi ro khi bị kiểm tra, hậu kiểm.
Trong bối cảnh 2025, gia công không có cơ sở sản xuất không còn là mô hình “nhạy cảm” nếu doanh nghiệp hiểu đúng chính sách thuế, chuẩn bị kỹ hợp đồng gia công, quản lý chặt thuế nhập khẩu và chứng minh được hoạt động gia công là thực chất.
Khi luật chơi đã rõ, doanh nghiệp nào quản trị tốt hơn sẽ là doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí, đứng vững hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nếu bạn cần bản checklist chi tiết hoặc mẫu hợp đồng gia công – gia công lại tối ưu cho mô hình này, mình có thể soạn riêng theo thực tế của doanh nghiệp bạn.
5. Lê Nguyễn Transport & Logistics – Phòng xuất nhập khẩu thuê ngoài trọn gói, tối ưu chi phí và quy trình
Nếu doanh nghiệp bạn chưa có bộ phận xuất nhập khẩu riêng, hoặc muốn tối ưu nguồn lực, thuê ngoài là lựa chọn hiệu quả. Lê Nguyễn Transport & Logistics với hơn 10 năm kinh nghiệm chính là đơn vị đáng tin cậy để bạn giao phó toàn bộ thủ tục nhập khẩu sản phẩm nhựa gia dụng – từ A đến Z.
Chúng tôi cung cấp dịch vụ XNK thuê ngoài trọn gói, gồm: làm việc trực tiếp với nhà cung cấp nước ngoài để theo dõi tiến độ sản xuất, yêu cầu chứng từ đầy đủ và chính xác; kiểm tra chứng từ, đàm phán điều kiện giao hàng để tối ưu điều kiện Incoterms và phương thức thanh toán quốc tế như T/T, L/C. Đồng thời, chúng tôi xây dựng giải pháp vận chuyển phù hợp, lựa chọn tuyến đường, phương tiện và hãng vận chuyển có chi phí hợp lý, thời gian giao nhanh.
Đặc biệt, Lê Nguyễn Transport & Logistics đảm nhận toàn bộ thủ tục hải quan: kê khai chính xác, xử lý hồ sơ nhanh, thông quan hàng hóa trơn tru, không phát sinh chi phí ẩn. Giao hàng tận kho, doanh nghiệp chỉ cần kiểm đếm và đưa vào sử dụng, không phải lo xử lý giấy tờ hay liên hệ nhiều bên.
Với kinh nghiệm dày dặn trong lĩnh vực logistics và xuất nhập khẩu, Lê Nguyễn cam kết xử lý linh hoạt mọi tình huống phát sinh trong quá trình nhập khẩu, từ vướng mắc hồ sơ đến các yêu cầu đặc biệt từ hải quan. Chi phí rõ ràng, minh bạch, không phụ phí bất ngờ giúp doanh nghiệp dễ dàng lập kế hoạch tài chính. Chúng tôi bảo hành quy trình và hỗ trợ nếu có rủi ro trong vận chuyển, giao nhận hoặc thông quan hàng hóa.
Lê Nguyễn Transport & Logistics không chỉ là một đơn vị giao nhận mà còn là đối tác phòng XNK chiến lược, sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trên mọi chặng đường phát triển.
>> Xem thêm:
- Kinh doanh linh kiện máy móc công nghiệp nhỏ: 3 lợi ích khi ủy thác cho đơn vị xuất nhập khẩu
- Những Điều Cần Biết Về Thủ Tục Xuất Khẩu Bao Bì Nhựa Năm 2025
- Vì Sao Hộ Kinh Doanh Và Shop Online Nên Ủy Thác Xuất Nhập Khẩu Thay Vì Tự Làm?
Liên hệ tư vấn miễn phí
Hotline: 0961296889
Email: marketing@lenguyentst.com.vn
Facebook: www.facebook.com/www.lenguyentst.com.vn
CÔNG TY TNHH GIAO NHẬN VẬN TẢI QUỐC TẾ LÊ NGUYỄN CUNG CẤP CÁC DỊCH VỤ:
- Khai Báo Hải Quan
- Vận Tải Đường Biển
- Vận Tải Đường Hàng Không
- Vận Tải Nội Địa
- Vận Chuyển Hàng Tiểu Ngạch Trung Quốc – Việt Nam
- Bảo Hiểm Hàng Hóa Quốc Tế
- Dịch Vụ Phụ Trợ Và Tư Vấn
- Vận chuyển dự án công trình
