Quy trình giao nhận hàng hóa nội địa bằng đường biển ngày càng được doanh nghiệp lựa chọn nhờ khả năng tối ưu chi phí và vận chuyển khối lượng lớn trên các tuyến Bắc – Trung – Nam. Việc nắm rõ từng bước trong quy trình giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch giao hàng, hạn chế rủi ro phát sinh và kiểm soát tốt tiến độ vận hành.

Trong bối cảnh logistics nội địa phát triển mạnh, giao nhận hàng hóa bằng đường biển, vận chuyển hàng hóa bằng đường biển và việc sử dụng đúng vận đơn đường biển trở thành yếu tố then chốt quyết định hiệu quả chuỗi cung ứng. Hiểu đúng bản chất quy trình sẽ giúp doanh nghiệp thích ứng tốt với xu hướng logistics hiện nay.
1. Tổng quan quy trình giao nhận hàng hóa nội địa bằng đường biển

Quy trình giao nhận hàng hóa nội địa bằng đường biển là tập hợp các bước nghiệp vụ nhằm vận chuyển hàng hóa từ cảng đi đến cảng đến trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam thông qua hệ thống cảng biển và tuyến vận tải ven biển. Quy trình này không phát sinh thủ tục xuất nhập khẩu quốc tế, nhưng vẫn chịu sự quản lý chặt chẽ của các cơ quan nhà nước về hàng hải, cảng biển và an toàn vận tải.
Trong thực tế, vận chuyển hàng hóa bằng đường biển nội địa thường được áp dụng cho các tuyến như TP.HCM – Hải Phòng, TP.HCM – Đà Nẵng hoặc các tuyến kết nối khu công nghiệp với cảng biển lớn. Phương thức này đặc biệt phù hợp với hàng nặng, hàng số lượng lớn, hàng cồng kềnh hoặc hàng không yêu cầu giao gấp trong thời gian ngắn.
Điểm khác biệt quan trọng giữa vận tải biển nội địa và quốc tế nằm ở thủ tục. Dù không phải làm thủ tục hải quan xuất nhập khẩu, giao nhận hàng hóa bằng đường biển nội địa vẫn yêu cầu bộ chứng từ vận tải đầy đủ, trong đó vận đơn đường biển giữ vai trò trung tâm. Việc kiểm soát tốt chứng từ giúp doanh nghiệp tránh được tranh chấp và chậm trễ khi nhận hàng.
Về mặt pháp lý, hoạt động vận tải biển nội địa được điều chỉnh bởi Bộ luật Hàng hải Việt Nam và các văn bản hướng dẫn liên quan đến quản lý cảng biển, tuyến vận tải và an toàn hàng để cập nhật các định hướng và chính sách mới nhất liên quan đến logistics và vận tải biển.hải. Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm thông tin chính thống tại Cổng thông tin Logistics Việt Nam – Bộ Công Thương để cập nhật các định hướng và chính sách mới nhất liên quan đến logistics và vận tải biển.
2. Quy trình vận chuyển hàng hóa nội địa bằng đường biển gồm 10 bước
Để kiểm soát hiệu quả quy trình giao nhận hàng hóa, doanh nghiệp cần nắm rõ và tuân thủ đầy đủ 10 bước cơ bản dưới đây. Việc bỏ sót hoặc thực hiện sai một bước có thể khiến toàn bộ chuỗi vận chuyển bị gián đoạn.
Bước 1: Xác định nhu cầu vận chuyển
Doanh nghiệp xác định loại hàng, khối lượng, thời gian giao nhận và tuyến vận chuyển phù hợp để lựa chọn phương án vận chuyển hàng hóa bằng đường biển tối ưu.
Bước 2: Lựa chọn đơn vị giao nhận hoặc hãng tàu
Chủ hàng có thể làm việc trực tiếp với hãng tàu hoặc thông qua đơn vị giao nhận chuyên nghiệp để được tư vấn lịch tàu và chi phí phù hợp.
Bước 3: Booking tàu
Đơn vị giao nhận tiến hành đặt chỗ vận chuyển, xác nhận cảng đi, cảng đến, lịch tàu và loại container phù hợp với hàng hóa.
Bước 4: Chuẩn bị và đóng gói hàng hóa
Hàng hóa được đóng gói theo tiêu chuẩn vận tải biển nhằm đảm bảo an toàn trong suốt quá trình vận chuyển.
Bước 5: Đóng hàng vào container
Hàng nguyên container được đóng tại kho người gửi, trong khi hàng lẻ sẽ được tập kết tại kho CFS để ghép container.
Bước 6: Vận chuyển hàng ra cảng
Container hoặc kiện hàng được vận chuyển ra cảng và bàn giao cho hãng tàu theo đúng thời gian quy định.
Bước 7: Xếp hàng lên tàu
Hãng tàu tiến hành xếp container lên tàu theo lịch trình đã đăng ký.
Bước 8: Phát hành vận đơn
Sau khi tàu chạy, hãng tàu hoặc đại lý phát hành vận đơn đường biển cho lô hàng nội địa.
Bước 9: Thông báo hàng đến
Khi tàu cập cảng đích, đại lý hãng tàu gửi thông báo hàng đến cho người nhận.
Bước 10: Nhận hàng và đưa về kho
Người nhận xuất trình chứng từ, nhận lệnh giao hàng và điều xe đưa hàng về kho.
Trong suốt quá trình này, giao nhận hàng hóa bằng đường biển đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chủ hàng, đơn vị giao nhận và hãng tàu để hạn chế tối đa chi phí phát sinh và chậm tiến độ.