Thuế nhập khẩu hàng gia công được miễn khi doanh nghiệp nhận gia công cho thương nhân nước ngoài có cơ sở sản xuất, đã thông báo với hải quan và dùng nguyên liệu đúng vào sản phẩm xuất khẩu. Thiếu một trong các điều kiện đó, số thuế tưởng được miễn sẽ bị truy thu, kèm tiền chậm nộp và tiền phạt.
Bài này gom lại toàn bộ cách xử lý thuế nhập khẩu hàng gia công theo văn bản còn hiệu lực năm 2026: hàng nào được miễn, điều kiện miễn thuế hàng gia công, thủ tục nhập khẩu hàng gia công, và cách xử lý từng tình huống như chậm thông báo, nguyên liệu dư thừa, phế liệu, chuyển tiêu thụ nội địa.
Mục lục
- 1. Hàng nhập khẩu để gia công gồm những gì
- 2. Căn cứ pháp lý về thuế nhập khẩu hàng gia công
- 3. Điều kiện miễn thuế nhập khẩu hàng gia công
- 4. Thủ tục nhập khẩu hàng gia công và khai miễn thuế
- 5. Xử lý thuế nhập khẩu hàng gia công theo tình huống
- 6. Kiểm tra sau thông quan đối với hàng gia công
- 7. Lỗi hay gặp về thuế nhập khẩu hàng gia công
- 8. Câu hỏi thường gặp
- 9. Kết luận
1. Hàng nhập khẩu để gia công gồm những gì
Gia công ở đây là việc doanh nghiệp Việt Nam nhận nguyên liệu, vật tư của thương nhân nước ngoài, làm ra sản phẩm theo đơn đặt hàng rồi giao trả, hưởng tiền công. Bên đặt gia công vẫn là chủ sở hữu hàng hóa. Đây là điểm khác cơ bản với loại hình sản xuất xuất khẩu, nơi doanh nghiệp tự mua nguyên liệu và tự bán sản phẩm. Bạn có thể xem thêm hợp đồng gia công và sản xuất xuất khẩu để phân biệt rõ hai loại hợp đồng.
Trong hồ sơ hải quan, hàng hóa nhập theo hợp đồng gia công thường chia thành 4 nhóm:
- Nguyên liệu, bán thành phẩm, vật tư trực tiếp cấu thành sản phẩm xuất khẩu, kể cả vật liệu làm bao bì.
- Vật tư tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất nhưng không cấu thành sản phẩm, ví dụ hóa chất tẩy rửa khuôn, giấy lót cắt.
- Hàng mẫu để làm mẫu gia công.
- Máy móc, thiết bị bên đặt gia công cho mượn hoặc cho thuê để thực hiện hợp đồng, nhập theo diện tạm nhập.
Cả 4 nhóm đều nằm trong phạm vi miễn thuế nhập khẩu hàng gia công, nếu doanh nghiệp đáp ứng điều kiện ở mục 3. Tuy vậy, cách theo dõi khác nhau: nguyên liệu phải khớp định mức và được quyết toán, còn máy móc tạm nhập phải tái xuất hoặc xử lý khi hợp đồng kết thúc.
2. Căn cứ pháp lý về thuế nhập khẩu hàng gia công
Khung pháp lý cho thuế nhập khẩu hàng gia công năm 2026 gồm các văn bản sau. Chúng tôi đã tra lại tình trạng hiệu lực trước khi viết.
| Văn bản | Nội dung liên quan | Tình trạng |
|---|---|---|
| Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 107/2016/QH13, khoản 6 Điều 16 | Miễn thuế nhập khẩu hàng hóa nhập để gia công và miễn thuế xuất khẩu sản phẩm gia công | Còn hiệu lực, đã sửa đổi một số điều bởi Luật 90/2025/QH15 (từ 01/7/2025) |
| Nghị định 134/2016/NĐ-CP ngày 01/9/2016, Điều 10 | Hàng được miễn, điều kiện miễn, xử lý phế liệu và nguyên liệu dư thừa | Còn hiệu lực, sửa đổi bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP ngày 11/3/2021 |
| Thông tư 38/2015/TT-BTC ngày 25/3/2015, sửa đổi bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC ngày 20/4/2018 và Thông tư 121/2025/TT-BTC | Thủ tục hải quan hàng gia công: thông báo cơ sở, định mức, báo cáo quyết toán, xử lý phế liệu | Còn hiệu lực |
| Nghị định 292/2026/NĐ-CP | Quy định về hoạt động gia công với thương nhân nước ngoài, thay Nghị định 69/2018/NĐ-CP từ 05/9/2026 | Còn hiệu lực |
| Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15 | Thuế GTGT khâu nhập khẩu, áp dụng khi nguyên liệu chuyển tiêu thụ nội địa | Còn hiệu lực từ 01/7/2025 |
| Nghị định 128/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP | Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan | Còn hiệu lực |
3. Điều kiện miễn thuế nhập khẩu hàng gia công
Hàng gia công được miễn thuế khi đáp ứng đồng thời các điều kiện tại Điều 10 Nghị định 134/2016/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP). Chúng tôi gom lại thành 4 điều kiện dễ đối chiếu.
3.1. Có hợp đồng gia công hợp lệ với thương nhân nước ngoài
Hợp đồng ghi rõ tên hàng, số lượng, định mức, đơn giá gia công, thời hạn và cách xử lý phế liệu, nguyên liệu dư thừa. Điều khoản xử lý phế liệu hay bị bỏ trống nhất, và đây lại là căn cứ để hải quan xét miễn thuế ở cuối kỳ. Xem thêm các rủi ro khi ký hợp đồng gia công quốc tế lần đầu.
3.2. Có cơ sở sản xuất tại Việt Nam
Doanh nghiệp phải có cơ sở gia công, sản xuất trên lãnh thổ Việt Nam và có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng máy móc, thiết bị tại cơ sở đó, phù hợp với nguyên liệu nhập về. Bộ hồ sơ chứng minh cơ sở gồm hợp đồng thuê nhà xưởng, danh mục máy móc, hóa đơn mua hoặc hợp đồng thuê máy. Tham khảo danh mục chứng từ đăng ký kiểm tra cơ sở sản xuất.
3.3. Đã thông báo cơ sở gia công với hải quan
Doanh nghiệp thông báo cơ sở gia công, sản xuất trên hệ thống hải quan trước khi làm thủ tục nhập khẩu lô nguyên liệu đầu tiên. Trường hợp giao một phần hoặc toàn bộ hợp đồng cho đơn vị khác gia công lại, doanh nghiệp không cần tự có cơ sở cho phần việc đó nhưng phải thông báo hợp đồng gia công lại trước khi giao nguyên liệu. Chi tiết tại bài báo cáo hải quan khi giao gia công lại.
3.4. Nguyên liệu dùng đúng vào sản phẩm xuất khẩu
Nguyên liệu nhập miễn thuế phải thực tế được dùng để làm sản phẩm gia công và sản phẩm đó phải được xuất khẩu. Phần dùng sai mục đích, bán ra thị trường hoặc tiêu hao vượt định mức không được miễn. Cuối năm, số liệu này thể hiện trên báo cáo quyết toán.
Chưa chắc hợp đồng của bạn đã đủ 4 điều kiện miễn thuế hàng gia công? Nhắn mô tả hợp đồng và cơ sở sản xuất qua Zalo 0909 742 035, chúng tôi phản hồi trong 2 giờ làm việc.
4. Thủ tục nhập khẩu hàng gia công và khai miễn thuế
Thủ tục nhập khẩu hàng gia công không có hồ sơ xin miễn thuế riêng. Doanh nghiệp tự khai thuế nhập khẩu hàng gia công ở diện miễn trên tờ khai hải quan, hải quan kiểm tra điều kiện qua hệ thống và qua quyết toán. Quy trình thường gồm 5 bước.
Bước 1. Thông báo cơ sở sản xuất và hợp đồng gia công
Khai thông báo cơ sở sản xuất, năng lực máy móc trên hệ thống VNACCS/VCIS trước lô nhập đầu tiên. Nếu là cơ sở mới, hải quan có thể kiểm tra thực tế cơ sở trước khi chấp nhận.
Bước 2. Khai tờ khai hải quan nhập khẩu nguyên liệu
Nguyên liệu nhập để gia công khai theo mã loại hình E21. Trên tờ khai hải quan, doanh nghiệp khai mã miễn thuế nhập khẩu hàng gia công tại ô thuế nhập khẩu và mã không chịu thuế tại ô thuế GTGT. Mã HS vẫn phải khai đúng dù được miễn, vì khi chuyển tiêu thụ nội địa, số thuế tính theo mã này. Xem thêm các mã loại hình gia công E52, E54, E56 và cách khai miễn thuế trên tờ khai hải quan.
Bước 3. Xây dựng và lưu định mức
Định mức sử dụng nguyên liệu phải được xây dựng trước khi sản xuất và lưu tại doanh nghiệp. Định mức sai lệch lớn so với thực tế là lý do hàng đầu khiến doanh nghiệp bị ấn định thuế. Tham khảo cách khai định mức gia công lần đầu.
Bước 4. Xuất khẩu sản phẩm gia công
Sản phẩm gia công xuất trả khai tờ khai hải quan theo mã E52, thông quan như hàng xuất khẩu thông thường. Sản phẩm gia công xuất khẩu cũng được miễn thuế xuất khẩu theo khoản 6 Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.
Bước 5. Nộp báo cáo quyết toán
Doanh nghiệp nộp báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu nhập khẩu theo năm tài chính, chậm nhất ngày thứ 90 kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Báo cáo thể hiện lượng nhập, lượng dùng, lượng xuất, tồn, phế liệu và nguyên liệu dư thừa. Xem 7 bước làm báo cáo quyết toán hợp đồng gia công.
Không muốn tự khai tờ khai và theo dõi định mức? Xem dịch vụ khai báo hải quan của Lê Nguyễn Logistics.
5. Xử lý thuế nhập khẩu hàng gia công theo tình huống
Phần lớn tranh chấp về thuế nhập khẩu hàng gia công nằm ở cuối hợp đồng, khi hàng không đi đúng kịch bản. Bảng dưới tổng hợp cách xử lý theo từng tình huống thường gặp.
| Tình huống | Thuế nhập khẩu | Thuế GTGT | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Đủ điều kiện, sản phẩm đã xuất khẩu hết | Miễn | Không chịu thuế | Không bị xử lý |
| Chậm thông báo cơ sở hoặc hợp đồng gia công lại, nhưng hàng đã gia công và xuất khẩu đúng | Không bị ấn định thuế | Không phát sinh | Có thể bị phạt hành chính về thủ tục |
| Không chứng minh được cơ sở hoặc việc gia công thực tế | Bị thu thuế | Bị thu thuế | Kèm tiền chậm nộp |
| Phế liệu, phế phẩm, nguyên liệu dư thừa trong định mức, không quá 3% lượng nhập, bán nội địa | Miễn | Phải kê khai, nộp | Kể cả thuế TTĐB, BVMT nếu có |
| Nguyên liệu dư thừa vượt ngưỡng 3%, chuyển tiêu thụ nội địa | Phải nộp | Phải nộp | Khai tờ khai mới, áp chính sách tại thời điểm khai |
| Nguyên liệu tiêu hao vượt định mức | Phải nộp cho phần vượt | Phải nộp | Hay bị phát hiện khi kiểm tra sau thông quan |
| Phế liệu, nguyên liệu tiêu hủy dưới giám sát hải quan | Không phải nộp | Không phải nộp | Phải có biên bản tiêu hủy hợp lệ |
5.1. Chậm thông báo nhưng hàng đã xuất khẩu đúng
Đây là tình huống bài cũ của chúng tôi từng được hỏi nhiều nhất. Theo hướng dẫn của cơ quan hải quan, nếu doanh nghiệp chậm thông báo cơ sở gia công hoặc hợp đồng gia công lại, nhưng chứng minh được nguyên liệu đã được gia công và sản phẩm đã xuất khẩu, thì không bị ấn định thuế nhập khẩu. Hành vi chậm thông báo vẫn có thể bị xử phạt theo Nghị định 128/2020/NĐ-CP. Nói gọn, thuế được giữ nguyên miễn, còn thủ tục thì bị phạt.
5.2. Phế liệu và nguyên liệu dư thừa
Theo khoản 4 Điều 10 Nghị định 134/2016/NĐ-CP, phế liệu, phế phẩm, nguyên liệu dư thừa của hợp đồng gia công, nếu không vượt 3% tổng lượng từng loại nguyên liệu thực nhập, được miễn thuế nhập khẩu khi bán nội địa. Doanh nghiệp vẫn phải kê khai, nộp thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường nếu mặt hàng thuộc diện chịu các thuế này. Muốn chọn giữa xuất trả hay tiêu hủy, xem thêm 6 cách xử lý nguyên vật liệu dư thừa gia công.
5.3. Chuyển nguyên liệu sang tiêu thụ nội địa
Đây là tình huống thuế nhập khẩu hàng gia công phải nộp đủ. Khi nguyên liệu không còn dùng cho hợp đồng và được bên đặt gia công đồng ý bán tại Việt Nam, doanh nghiệp khai tờ khai hải quan mới theo Điều 21 Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC). Thuế tính theo trị giá, thuế suất và chính sách quản lý tại thời điểm đăng ký tờ khai mới.
Ví dụ tính thuế: Lô vải cotton in hoa, dệt vân điểm, định lượng trên 100 g/m², mã HS 5208.52.90, còn dư 150.000.000 đồng sau hợp đồng, vượt ngưỡng 3% và chuyển bán nội địa.
Thuế nhập khẩu ưu đãi 12%: 150.000.000 × 12% = 18.000.000 đồng.
Thuế GTGT 8% (Nghị quyết 204/2025/QH15, áp dụng đến hết 31/12/2026): (150.000.000 + 18.000.000) × 8% = 13.440.000 đồng.
Tổng thuế phải nộp: 31.440.000 đồng. Nếu vải có C/O mẫu D từ nước ASEAN, thuế nhập khẩu có thể về 0%.
6. Kiểm tra sau thông quan đối với hàng gia công
Hàng gia công chịu sự kiểm tra, giám sát hải quan từ lúc nhập đến khi sản phẩm được xuất khẩu hoặc hợp đồng được thanh khoản. Sau khi nhận báo cáo quyết toán, hải quan có thể kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp với 3 nội dung chính:
- Đối chiếu hợp đồng gia công, phụ lục và thông báo cơ sở, thông báo hợp đồng gia công lại.
- Kiểm tra sổ kho, phiếu xuất nhập kho, định mức thực tế so với định mức đã lưu.
- Đối chiếu lượng nhập, lượng xuất và tồn kho thực tế với số liệu quyết toán.
Nếu cần, doanh nghiệp chuẩn bị sẵn hồ sơ gồm hợp đồng, tờ khai hải quan nhập và xuất, sổ kho, bảng định mức. Kết quả có hai hướng: số liệu khớp thì thuế nhập khẩu hàng gia công tiếp tục được miễn; phát hiện chênh lệch thì hải quan ấn định thuế cho phần không chứng minh được, kèm tiền chậm nộp. Quy trình chi tiết có trong bài kiểm tra định mức trong kiểm tra sau thông quan.
7. Lỗi hay gặp về thuế nhập khẩu hàng gia công
Làm hồ sơ thuế nhập khẩu hàng gia công cho khách, chúng tôi thấy các lỗi dưới đây lặp lại nhiều nhất, và phần lớn chỉ lộ ra khi quyết toán hoặc kiểm tra sau thông quan.
- Để trống điều khoản xử lý phế liệu trong hợp đồng. Cuối kỳ hồ sơ thiếu căn cứ để bán hoặc tiêu hủy, doanh nghiệp phải làm phụ lục bổ sung và chờ bên nước ngoài ký lại. Cách tránh: ghi rõ phương án xử lý phế liệu ngay từ khi ký.
- Khai mã HS nguyên liệu tùy tiện vì nghĩ đằng nào cũng miễn. Khi phải chuyển tiêu thụ nội địa hoặc bị ấn định thuế, số thuế tính theo mã đã khai, sai mã dẫn đến bị phạt khai sai theo Nghị định 128/2020/NĐ-CP. Cách tránh: tra mã HS như hàng kinh doanh thông thường.
- Định mức lập cho có, không cập nhật khi đổi mẫu. Chênh lệch định mức là căn cứ để truy thu thuế nhập khẩu hàng gia công cho phần vượt. Cách tránh: rà định mức mỗi khi đổi mẫu hoặc đổi nguyên liệu.
- Giao gia công lại mà quên thông báo. Hàng vẫn được xuất đúng nhưng doanh nghiệp bị phạt thủ tục và mất thời gian giải trình. Cách tránh: thông báo hợp đồng gia công lại trước ngày giao nguyên liệu.
- Bán phế liệu mà không kê khai thuế GTGT. Miễn thuế nhập khẩu không đồng nghĩa miễn thuế GTGT. Cách tránh: khai tờ khai hải quan và nộp thuế GTGT cho phế liệu bán nội địa.
Muốn đọc thêm các tình huống bị phạt, xem 5 lý do doanh nghiệp gia công thường bị phạt vì sai lệch định mức.
Đang vướng đúng một trong các lỗi trên với hợp đồng gia công? Gọi 0909 742 035, chúng tôi đã xử lý nhiều ca truy thu và giải trình tương tự.
8. Câu hỏi thường gặp
Thuế nhập khẩu hàng gia công có được miễn không?
Có. Thuế nhập khẩu hàng gia công cho thương nhân nước ngoài được miễn nhập khẩu theo khoản 6 Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu. Điều kiện là doanh nghiệp có cơ sở sản xuất, đã thông báo với hải quan và nguyên liệu được dùng đúng cho sản phẩm xuất khẩu.
Điều kiện miễn thuế hàng gia công gồm những gì?
Gồm hợp đồng gia công hợp lệ, cơ sở sản xuất tại Việt Nam có quyền sở hữu hoặc sử dụng máy móc, đã thông báo cơ sở với hải quan, và nguyên liệu thực tế dùng để làm sản phẩm xuất khẩu. Trường hợp gia công lại thì thay điều kiện cơ sở bằng việc thông báo hợp đồng gia công lại.
Hàng nhập khẩu để gia công có phải nộp thuế GTGT không?
Khi nhập để gia công hàng xuất khẩu theo hợp đồng với bên nước ngoài, nguyên liệu thuộc diện không chịu thuế GTGT theo Điều 5 Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15. Nếu sau đó nguyên liệu, phế liệu được bán nội địa, doanh nghiệp phải kê khai và nộp thuế GTGT.
Mã loại hình nhập khẩu hàng gia công là gì?
Nguyên liệu, vật tư nhập để gia công cho thương nhân nước ngoài khai mã E21. Sản phẩm gia công xuất trả khai mã E52. Các trường hợp giao nhận nguyên liệu, sản phẩm giữa các hợp đồng dùng nhóm mã E23, E54, E56 tùy chiều giao nhận.
Nguyên liệu gia công dư thừa xử lý thuế thế nào?
Phần dư thừa không vượt 3% lượng nguyên liệu thực nhập được miễn thuế nhập khẩu khi bán nội địa nhưng phải nộp thuế GTGT. Vượt 3% thì phải khai tờ khai hải quan mới và nộp đủ thuế nhập khẩu, thuế GTGT. Doanh nghiệp cũng có thể xuất trả bên đặt gia công hoặc tiêu hủy dưới giám sát hải quan.
9. Kết luận
Thuế nhập khẩu hàng gia công được miễn ngay từ khi nhập, nhưng quyền miễn chỉ chắc chắn khi hợp đồng, cơ sở sản xuất, định mức và báo cáo quyết toán khớp nhau. Nắm đúng điều kiện miễn thuế hàng gia công và cách xử lý phế liệu, nguyên liệu dư thừa giúp doanh nghiệp tránh bị truy thu thuế nhập khẩu hàng gia công sau kiểm tra.
Cập nhật thêm các tình huống thực tế về gia công và hải quan tại fanpage Lê Nguyễn Logistics hoặc đọc bài doanh nghiệp gia công có cần báo cáo hải quan định kỳ không.
Lê Nguyễn Logistics
Hotline / Zalo: 0909 742 035
Email: marketing@lenguyentst.com.vn
Website: https://lenguyentst.com.vn/
