THƯƠNG MẠI VIỆT NAM – NHẬT BẢN: 7 ĐIỂM NHẤN KHẲNG ĐỊNH VỊ THẾ ĐỐI TÁC HÀNG ĐẦU

Thương mại Việt Nam – Nhật Bản đang bước vào giai đoạn tăng trưởng ổn định và bền vững, trở thành một trong những trụ cột quan trọng của hoạt động xuất khẩu Việt Nam tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Với kim ngạch song phương liên tục tăng, cùng sự hỗ trợ từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, quan hệ kinh tế giữa hai nước ngày càng được củng cố cả về chiều rộng lẫn chiều sâu.

Trong bối cảnh đó, việc hiểu rõ xu hướng thị trường, rào cản kỹ thuật và thị hiếu tiêu dùng tại Nhật Bản là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp Việt Nam khai thác hiệu quả tiềm năng và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.

Mục Lục

1. THƯƠNG MẠI VIỆT NAM – NHẬT BẢN: ĐỘNG LỰC TĂNG TRƯỞNG BỀN VỮNG

Quan hệ thương mại Việt Nam – Nhật Bản được thiết lập từ năm 1973 và chính thức nâng tầm lên đối tác chiến lược toàn diện từ năm 2023. Nhật Bản không chỉ là đối tác thương mại hàng đầu mà còn là nhà đầu tư FDI và nhà tài trợ ODA lớn nhất của Việt Nam trong nhiều năm liên tiếp.

Trong 11 tháng năm 2025, xuất khẩu Việt Nam sang Nhật Bản đạt 24,4 tỷ USD, tăng 8,6% so với cùng kỳ. Nhập khẩu từ Nhật Bản đạt 22,4 tỷ USD, tăng 14,1%, cho thấy cán cân thương mại tương đối cân bằng và ổn định.

Cơ cấu hàng hóa giữa hai nước mang tính bổ trợ cao. Việt Nam xuất khẩu mạnh các nhóm hàng dệt may, giày dép, nông sản, thủy sản. Ngược lại, Nhật Bản cung cấp máy móc, thiết bị, linh kiện, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất trong nước.

Đặc biệt, thương mại Việt Nam – Nhật Bản được hưởng lợi lớn từ các hiệp định như VJEPA, AJCEP, CPTPP và RCEP. Nhờ đó, phần lớn hàng hóa xuất khẩu Việt Nam sang Nhật Bản được hưởng ưu đãi thuế quan đáng kể, gia tăng lợi thế cạnh tranh so với nhiều quốc gia khác.

THƯƠNG MẠI VIỆT NAM – NHẬT BẢN: ĐỘNG LỰC TĂNG TRƯỞNG BỀN VỮNG

2. XUẤT KHẨU VIỆT NAM SANG NHẬT BẢN: CƠ HỘI SONG HÀNH THÁCH THỨC

Nhật Bản hiện là thị trường xuất khẩu lớn thứ 4 của Việt Nam, chiếm khoảng 5,7% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tỷ trọng hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam vào Nhật Bản đã tăng từ 3,6% năm 2024 lên gần 4% trong năm 2025, phản ánh xu hướng mở rộng rõ nét.

So với nhiều thị trường khác, xuất khẩu Việt Nam sang Nhật Bản có lợi thế về tính ổn định, đơn hàng dài hạn và giá trị cao. Tuy nhiên, đây cũng là thị trường được đánh giá khó tính bậc nhất thế giới, đòi hỏi tiêu chuẩn chất lượng gần như tuyệt đối.

Thách thức lớn nhất không nằm ở thuế quan mà đến từ rào cản kỹ thuật và các biện pháp phi thuế quan. Nhiều doanh nghiệp Việt dù có năng lực sản xuất tốt nhưng vẫn gặp khó khi tiếp cận sâu thị trường do chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu pháp lý và kỹ thuật.

Để duy trì đà tăng trưởng trong thương mại Việt Nam – Nhật Bản, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy “bán được hàng” sang “bán đúng chuẩn”, coi chất lượng và tuân thủ quy định là yếu tố sống còn.

3. RÀO CẢN KỸ THUẬT VÀ THỊ HIẾU TIÊU DÙNG NHẬT BẢN: DOANH NGHIỆP CẦN LÀM GÌ?

Một trong những rào cản kỹ thuật lớn nhất tại Nhật Bản là hệ thống tiêu chuẩn an toàn và kiểm dịch nghiêm ngặt. Đối với nông – thủy sản, Luật Vệ sinh An toàn Thực phẩm yêu cầu kiểm soát chặt dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và thuốc thú y, với ngưỡng cho phép rất thấp.

Ngoài ra, Nhật Bản áp dụng quy trình kiểm dịch động – thực vật khắt khe. Một số loại nông sản thậm chí không được phép nhập khẩu nếu không nằm trong danh mục cho phép. Với sản phẩm gỗ, Luật Gỗ sạch sửa đổi yêu cầu truy xuất nguồn gốc hợp pháp và đáp ứng tiêu chuẩn phát thải formaldehyde F4 sao – mức cao nhất thế giới.

Với hàng công nghiệp và điện tử, doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chuẩn như PSE, PSE-MAC, G-MOC liên quan đến an toàn điện và hóa chất độc hại. Ngành dệt may còn chịu kiểm soát nghiêm về formaldehyde, thuốc nhuộm và quy tắc xuất xứ “từ sợi trở đi” trong CPTPP.

Song song với rào cản kỹ thuật, thị hiếu tiêu dùng Nhật Bản đang thay đổi mạnh mẽ do già hóa dân số. Người tiêu dùng ưu tiên sản phẩm an toàn, truy xuất nguồn gốc rõ ràng, thân thiện môi trường và tiện lợi trong sử dụng.

Khoảng 60% người tiêu dùng Nhật Bản sẵn sàng lựa chọn sản phẩm có bao bì bền vững. Thiết kế đơn giản, tinh tế và kích thước nhỏ gọn có thể giúp tăng khả năng tiêu thụ từ 20–30%. Đây là cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt nếu biết điều chỉnh sản phẩm và chiến lược tiếp cận phù hợp.

RÀO CẢN KỸ THUẬT VÀ THỊ HIẾU TIÊU DÙNG NHẬT BẢN: DOANH NGHIỆP CẦN LÀM GÌ?

4. Lê Nguyễn Transport & Logistics – Phòng xuất nhập khẩu thuê ngoài trọn gói, tối ưu chi phí và quy trình

Nếu doanh nghiệp bạn chưa có bộ phận xuất nhập khẩu riêng, hoặc muốn tối ưu nguồn lực, thuê ngoài là lựa chọn hiệu quả. Lê Nguyễn Transport & Logistics với hơn 10 năm kinh nghiệm chính là đơn vị đáng tin cậy để bạn giao phó toàn bộ thủ tục nhập khẩu sản phẩm nhựa gia dụng – từ A đến Z.

Chúng tôi cung cấp dịch vụ XNK thuê ngoài trọn gói, gồm: làm việc trực tiếp với nhà cung cấp nước ngoài để theo dõi tiến độ sản xuất, yêu cầu chứng từ đầy đủ và chính xác; kiểm tra chứng từ, đàm phán điều kiện giao hàng để tối ưu điều kiện Incoterms và phương thức thanh toán quốc tế như T/T, L/C. Đồng thời, chúng tôi xây dựng giải pháp vận chuyển phù hợp, lựa chọn tuyến đường, phương tiện và hãng vận chuyển có chi phí hợp lý, thời gian giao nhanh.

Đặc biệt, Lê Nguyễn Transport & Logistics đảm nhận toàn bộ thủ tục hải quan: kê khai chính xác, xử lý hồ sơ nhanh, thông quan hàng hóa trơn tru, không phát sinh chi phí ẩn. Giao hàng tận kho, doanh nghiệp chỉ cần kiểm đếm và đưa vào sử dụng, không phải lo xử lý giấy tờ hay liên hệ nhiều bên.

Với kinh nghiệm dày dặn trong lĩnh vực logistics và xuất nhập khẩu, Lê Nguyễn cam kết xử lý linh hoạt mọi tình huống phát sinh trong quá trình nhập khẩu, từ vướng mắc hồ sơ đến các yêu cầu đặc biệt từ hải quan. Chi phí rõ ràng, minh bạch, không phụ phí bất ngờ giúp doanh nghiệp dễ dàng lập kế hoạch tài chính. Chúng tôi bảo hành quy trình và hỗ trợ nếu có rủi ro trong vận chuyển, giao nhận hoặc thông quan hàng hóa.

Lê Nguyễn Transport & Logistics không chỉ là một đơn vị giao nhận mà còn là đối tác phòng XNK chiến lược, sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trên mọi chặng đường phát triển.